febrüari 2026
Diálogo Sentral Boneiru (DS) ta mira bèk den su relato anual 2025 riba un aña ku a wordu karakterisá pa inestabilidat polítiko, pero tambe pa kolaborashon intensivo i resultadonan konkreto riba tereno sosioekonómiko.
Kambionan polítiko i stankamentu
Ku kahida di gabinete i kambionan di gobernashon na Boneiru a kousa retraso den dosier importante. Kombersashonnan tokante un mehor kolaborashon entre Boneiru i Reino no a tuma lugar door di e situashon. Sí a tuma lugá diferente konsulta ku sekretarionan di estado di BZK i SZW, i na fin di ana 2025 DS a manda un karta na informadó ku puntonan di atenshon pa Hulanda Karibense.
Potensia di kumpra i mínimo sosial ta keda punto sentral e nukleo
DS a sigui insistí riba mehorashon di potensia di kumpra i e mínimo sosial. E fundashon di e lokèt hurídiko, pa kua DS a pidi pa hopi tempu kaba, lo kontribuí na esaki. Na mes momentu DS ta ekspresá preokupashon serio tokante:
- tarif di elektrisidat ku ta subi (ku atrobe un subida substansial pa 2026),
- tarif di awa di bebe ku ta oumentá,
- falta di transporte públiko,
- preshon di impuesto ku ta oumentá pa empresarial chikítu.
DS ta enfatisá ku bahada di gastu tantu pa siudadano komo pa empresarial lo keda un prioridat den 2026.
Enseñansa i merkado laboral
Den 2025 DS a pone enfoke eksplísito riba oumento di e kantidat di habitante ku un ‘startkwalificatie’, pasobra e parti akí ta konsiderablemente mas abou ku na Hulanda Europeo. Den kolaborashon ku MBO, e ambtenar di eseñansa obligatorio i partner sosial, a papia tokante medida konkreto pa stimulá partisipashon den estudionan kompleto i parsial.
Ademas a papia, entre otro, tokante:
- introdukshon di e reglo di desempleo,
- lei tokante kondishon laboral,
- preshon di impuesto pa empresarionan chikí (tokante kua a stipulá un rapòrt di investigashon),
- desaroyonan den inspekshon laboral,
- protekshon di konsumidó pa problema di energia.
Kontakto mas intensivo ku instansianan na Hulanda
Loke tabata remarkabel den 2025 tabata e embolbimentu kresiente di instansia na Hulanda ku Hulanda Karibense. DS a papia ku, entre otro, SER, Ombudsman Nashonal, Koordinadó Nashonal kontra Diskriminashon i Rasismo, Kòlege pa Derechonan Humano i diferente ministerio. E kolaborashon ku SER lo wordu intensifiká mas ainda den 2026.
Bista den 2026
Diálogo Sentral ta mira ku speransa na kolaborashon konstruktivo ku e ministerio nobo. E esfuerso ta keda dirigí riba e palabrashon ku a wordu hasi den Akuerdo di Kralendijk.
Temanan importante ta:
- frená kresementu di poblashon por medio di trabou sirkular (resumí kortiku: riba un sistema den kua un TWV por wordu prolongá pa 3 aña, despues di kua no tin mas posibilidat pa prolongashon),
- bahada di gastu struktural,
- fortifikashon di e base ekonómiko,
- un mehor konekshon entre enseñansa i merkado laboral,
- fortifikashon di infrastruktura,
- i un suministro di energia duradero.
E relato anual kompleto di 2025 por wordu hañá aki.
Pa informashon: Mervyn Stegers (vise presidente Diálogo Sentral), (+599 7866812, mkm.stegers@famstegers.nl)
E Dialógo Sentral Boneiru ta un mesa di konsulta lokal, kaminda e kuerpo públiko, sindikatonan, representante di dunadónan di trabou i Kámara di Komersio ta partisipá. E partidonan ta traha den e Dialógo Sentral pa kontribuí, via konsenso, na un Boneiru sosial, ekonomiko i ekológiko sostenibel.